انواع سونوگرافی های بارداری

سونوگرافی آنومالی از مهم‌ترین بررسی‌های تصویربرداری دوران بارداری محسوب می‌شود، زیرا در این مرحله بسیاری از اندام‌های جنین به اندازه‌ای رشد کرده‌اند که امکان ارزیابی دقیق‌تر آنها وجود دارد. البته هیچ سونوگرافی نمی‌تواند تمام ناهنجاری‌های جنینی را با قطعیت تشخیص دهد و نتیجه طبیعی نیز تضمین‌کننده سلامت کامل جنین نیست.

سونوگرافی رشد جنین یکی دیگر از بررسی‌هایی است که ممکن است در ادامه بارداری درخواست شود. در این سونوگرافی اندازه‌های مختلف جنین اندازه‌گیری می‌شود تا پزشک بتواند روند رشد او را بررسی کند. اندازه‌گیری‌هایی مانند دور سر، دور شکم و طول استخوان ران می‌توانند برای برآورد وزن جنین و ارزیابی روند رشد مورد استفاده قرار گیرند.

پزشک ممکن است در شرایطی مانند شک به محدودیت رشد جنین، بیماری‌های خاص مادر، مشکلات مربوط به جفت یا سایر عوامل خطر، سونوگرافی رشد را در فواصل مشخص تکرار کند. بنابراین تعداد سونوگرافی‌های مورد نیاز در دوران بارداری برای همه افراد یکسان نیست.

سونوگرافی داپلر بارداری نیز از بررسی‌های تخصصی است که در شرایط خاص کاربرد دارد. در این روش جریان خون در عروق مشخصی مانند عروق بند ناف و برخی عروق مادر و جنین بررسی می‌شود. داپلر می‌تواند در ارزیابی وضعیت گردش خون جنین و جفت، به‌خصوص در برخی بارداری‌های پرخطر یا زمانی که پزشک به اختلال رشد یا مشکلات مربوط به جریان خون مشکوک است، کمک‌کننده باشد. برای اطلاع از بهترین زمان انجام ماموگرافی و هزینه ماموگرافی با ما تماس بگیرید.

سونوگرافی داپلر با سونوگرافی معمولی تفاوت دارد و انجام آن باید بر اساس نظر پزشک و هدف مشخص باشد. این بررسی در همه بارداری‌ها به شکل روتین و با یک برنامه ثابت انجام نمی‌شود.

از دیگر انواع سونوگرافی های بارداری می‌توان به سونوگرافی سه‌بعدی و چهاربعدی جنین اشاره کرد. سونوگرافی سه‌بعدی امکان ایجاد تصاویر حجمی از جنین را فراهم می‌کند و در سونوگرافی چهاربعدی، حرکت جنین نیز به شکل تصویری قابل مشاهده است. این روش‌ها در شرایط خاص می‌توانند به ارزیابی برخی ساختارهای جنینی، به‌ویژه صورت و اندام‌های سطحی، کمک کنند.

با وجود محبوبیت سونوگرافی سه‌بعدی و چهاربعدی در میان والدین، کاربرد پزشکی آن با سونوگرافی‌های تشخیصی معمول متفاوت است. بنابراین بهتر است انجام این نوع تصویربرداری نیز با نظر پزشک و در مرکز مجهز انجام شود و صرفاً با هدف تهیه تصاویر یادگاری، سونوگرافی‌های غیرضروری و متعدد انجام نشود.

اکوکاردیوگرافی جنین نیز یکی از بررسی‌های تخصصی دوران بارداری است که برای ارزیابی دقیق‌تر قلب جنین انجام می‌شود. این بررسی با سونوگرافی معمولی بارداری تفاوت دارد و ساختار و عملکرد قلب جنین را با جزئیات بیشتری ارزیابی می‌کند. پزشک ممکن است در صورت وجود برخی عوامل خطر یا یافته‌های مشکوک در سونوگرافی‌های قبلی، انجام اکو قلب جنین را توصیه کند.

در برخی مادران، بررسی دقیق قلب جنین اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ برای مثال زمانی که سابقه خاص پزشکی یا خانوادگی وجود دارد یا در سونوگرافی اولیه نکته‌ای دیده شده است که نیاز به ارزیابی تخصصی‌تر دارد. تصمیم برای انجام اکوکاردیوگرافی جنین باید توسط پزشک گرفته شود.

کدام سونوگرافی بارداری برای هر مادر ضروری است؟

یکی از پرسش‌های رایج مادران این است که سونوگرافی بارداری چند بار باید انجام شود؟ پاسخ این سؤال برای همه یکسان نیست. تعداد و نوع سونوگرافی‌ها به عوامل مختلفی مانند سن بارداری، وضعیت سلامت مادر، تعداد جنین‌ها، نتایج آزمایش‌های غربالگری، یافته‌های سونوگرافی‌های قبلی و وجود یا نبود عوامل خطر بستگی دارد.

در یک بارداری کم‌خطر، پزشک معمولاً بررسی‌های تصویربرداری را بر اساس برنامه مراقبت‌های بارداری و نیازهای پزشکی مادر تنظیم می‌کند. در مقابل، در بارداری‌های پرخطر ممکن است سونوگرافی‌های بیشتری لازم باشد. برای مثال، اگر رشد جنین مطابق انتظار نباشد، پزشک ممکن است سونوگرافی رشد و داپلر را در فواصل مشخص درخواست کند.

بنابراین انجام سونوگرافی بیشتر لزوماً به معنای بهتر بودن مراقبت نیست. هر سونوگرافی باید هدف مشخصی داشته باشد و توسط پزشک تجویز شود. از طرف دیگر، اگر پزشک انجام یک بررسی تخصصی را توصیه کرده باشد، بهتر است آن را به تعویق نیندازید، زیرا برخی سونوگرافی‌ها تنها در یک بازه زمانی مشخص بیشترین ارزش تشخیصی را دارند.

یکی از مهم‌ترین نکات در انتخاب مرکز برای سونوگرافی بارداری، تجربه پزشک در تصویربرداری دوران بارداری است. تفسیر تصاویر جنین به دانش تخصصی و تجربه نیاز دارد و کیفیت دستگاه نیز باید برای انجام بررسی مورد نظر مناسب باشد.

در مرکز رادیولوژی و سونوگرافی جردن، خدمات تصویربرداری مرتبط با دوران بارداری و سلامت جنین ارائه می‌شود. این مرکز تحت مدیریت و نظارت مستقیم دکتر مهناز هدایی، فلوشیپ فوق‌تخصصی پستان فعالیت دارد و در کنار تمرکز ویژه بر تصویربرداری تخصصی پستان، خدماتی مانند سونوگرافی‌های دوران بارداری، بررسی سلامت جنین، اکو قلب جنین، عکس رنگی رحم و رادیولوژی عمومی را نیز ارائه می‌کند.

برای انتخاب نوع سونوگرافی، بهتر است نسخه پزشک و سن دقیق بارداری را در نظر بگیرید. اگر پزشک برای شما سونوگرافی NT، آنومالی، رشد، داپلر یا اکو قلب جنین درخواست کرده است، بهتر است هنگام دریافت نوبت دقیقاً نوع بررسی را اعلام کنید تا زمان مناسب و شرایط انجام آن مشخص شود.

همچنین ممکن است برخی مادران به دلیل نگرانی درباره سلامت جنین تمایل داشته باشند سونوگرافی را با فاصله‌های کوتاه تکرار کنند. بهتر است این کار بدون دلیل پزشکی انجام نشود. سونوگرافی روش تصویربرداری بسیار پرکاربردی در بارداری است، اما انجام آن باید با هدف پزشکی و توسط فرد متخصص انجام شود.

در برخی شرایط نیز پزشک ممکن است علاوه بر سونوگرافی، آزمایش‌های خون یا روش‌های تشخیصی دیگری را پیشنهاد کند. سونوگرافی جایگزین تمام آزمایش‌های بارداری نیست و هر روش اطلاعات متفاوتی در اختیار پزشک قرار می‌دهد.